İnceleme: Bitki Zekası

Bilim Rehber Kaynağı

İnceleme: Bitki Zekası

bitki zekası

Kitap Değerlendirmesi:

Yazar: Stefano Mancuso, Alessandra Viola

Yayınevi / Basım Yılı: Yeni İnsan Yayınevi

Alanlar: Botanik, Bitki Nörobiyolojisi, Bitki Zekası, Biyoloji, Popüler Bilim

İnceleme:

Bitkiler zeki mi? Bitkiler hissedebilir mi? Bitkiler iletişim kurabilir mi? Bitki bir canlı mıdır? Kolaylıkla çoğaltabileceğimiz bu sorular asırlardır bilim insanları tarafından soruluyor. Peki cevap alabildik mi? Pek sayılmaz. Bu alandaki çalışmaların yavaş ivmelenmesi ile beraber genelde hayvan incelemeleri bitki incelemelerinin önüne geçmiş durumda olduğunu söylemekte pek sakınca görmüyoruz. Stefano Mancuso ve Allessandra Viola adlı yazarların yazmış olduğu Bitki zekası tam olarak bu sorulara cevap getirmeye çalışıyor ve bitkiler üzerinde kurulmuş genel yargıları kırmaya çalışıyor. Nitekim bitkiler ile ilgili öğrendiğiniz her şeyi unutun diyorlar. Kitap ile ilgili inceleme yazımızı yazarken kitaptaki anlatım sırasının kullanılmasını daha uygun görüyoruz.

Bitki bir canlı mıdır?

Evet! Günümüzde bu soru çok basit hatta belki bir nebze abes kaçabilir. Fakat bu soru daha önceleri bu kadar net ve kolay bir şekilde yanıtlanamıyordu. Bitkinin her daim ikinci planda olduğuna dikkat çekmeye çalışan iki yazar, bitkinin hak ettiği öneme kavuşması için elinden gelen her şeyi yapmaya hazır olduklarını söylüyor. Kitap bitkinin canlı olarak sınıflandırılmasının tarihi, bitkinin dinlerdeki konumu ve ünlü botanik bilimcileri anlatarak başlıyor. Kitabın bu kısmında bu gün kolaylık ile canlı kabul ettiğimiz bitkinin o zamanlarda canlı olabileceğini savunmanın ne kadar zor olduğunu göreceksiniz. Ayrıca dünya biyokütle oranının yüzde 95’ini bitkilerin oluşturduğunu söyleyen Bitki Zekası, kendini dünya gezegeninin efendisi sanıp tahta oturan insan türüne bilimsel bir tokat atıyor.

Bitkiler hissedebilir mi? Bitkilerin duyuları var mıdır?

Evet! Bitki zekası, bitkilerin görme, koku alma, tat alma, dokunma ve işitme duyularına sahip olduğunu bilimsel temeller çerçevesinde gerçekleştirilmiş deneyler ile okuyuculara kanıtlıyor. Yetmiyor üstüne üstlük insanda bulunmayan 15 farklı duyunun bitkilerde bulunduğu iddia ediyorlar. Birbirinden farklı deneyler ve araştırmalar ile güçlü ama aynı zamanda sade bir anlatımı olan Bitki Zekası okuyucuyu bir kez daha şaşkına çeviriyor.

Bitkiler iletişim kurabilir mi?

Yine Evet! Bitkinin kendi sistemi (gövde, kök, yaprak, çiçek vb.) içerisinde iletişim kurabildiği, yaralanan bir bölge var ise, bitkinin üzerine bir böcek konmuş ise veya bitki hücrelerinde sağlıksız kabul edilebilecek durumlar meydana gelir ise bitkinin sistemleri arasında bilginin taşınabileceği kısacası iletişimin gerçekleşeceği kitapta belirtilmiş ve kanıtlanmış. Ayrıca bitkinin bir başka bitki ile iletişime geçtiği (nasıl gerçekleştiği kitapta anlatılıyor fakat biz burada bahsetmeyeceğiz) ve bitkinin hayvanlar ile de iletişim kurabildiği yine çeşitli deneyler ve araştırmalarla okuyucuya sunulmuştur.

Bitkiler zeki midir?

Bitkilerin zeki olduğuna dair bir sürü çalışma vardır. Kitapta bu noktada dikkat çekilmeye çalışılan şey zeka kavramıdır. Genellikle beyin ile ilişkilendirilen zeka kavramı aslında özelleşmiş bir organ ile var olmak zorunda değildir. Bitki Zekası‘nda Bitkilerin zeki kararlar aldığını, etkilere tepki verdiğini, doğaya adapte olarak nasıl hayatta kaldığını şaşkınlık ile fark edeceksiniz. Ayrıca bitki uykusu denilen bir kavram ile tanışıp bu güne kadar bilgi hakkında öğrendiğiniz köklü bilgilerin sarsıldığını hissedeceksiniz.

Şu ana kadar incelenmemiş bir şekilde bitkiyi inceleyen Bitki Zekası okuyuculara çok keyifli saatler sunuyor ve okuyucunun aklında çarpıcı sorular bırakıyor. Okurken çok keyif alacağınız bir kitap olduğunu düşünüyor ve size bol bilgili, keyifli ve öğretici okumalar diliyoruz.

Yazar Hakkında: 

Stefano Mancuso: Floransa İtalya’daki Uluslararası Bitki Nörobiyolojisi Laboratuvarının (LINV) yöneticisi, Uluslararası Bitki Sinyalizasyon ve Davranış Topluluğu’nun kurucusu ve Floransa Üniversitesinde profesördür. Mancuso’nun kitapları ve yayınları sayısız uluslararası dergi ve yayında yayınlanmıştır ve La Repubblica gazetesi onu hayatlarımızı değiştirecek 20 kişi arasında göstermiştir.

Alessandra Viola: Bilimsel gazateci, belgesel yazarı ve televizyon senaryo yazarıdır. 2011’de Genova Bilim Festivali’ni yönetmiştir.

Kitap Arka Kapağı Yazısı:

Bitkilerin gayet zeki olduğu ve iletişim kurabildiği bir gezegen hayal edin. Bu hayali gezegende bitkiler kendi aralarında bilgi alışverişi yapabiliyor. Köklerinden en tepesindeki yaprağa kadar her türlü bilgiyi aktarabiliyor. Çevresinde kendi türünden olanlarla diğerlerini ayırabiliyor. Tuzak kurarak avlanabiliyor. İklim geçişlerine, kuraklığa ya da aşırı yağmurlara karşı tedbir alabiliyor. Daha da ileri gidip, diğer bitkilerle ve bazı hayvanlarla ağ kurabiliyorlar. Kendilerini korumak ve otçullardan sakınmak için, başka canlılardan yardım alabiliyorlar. Üremek için işbirliği geliştirebiliyorlar. Bu sessiz, pasif ve savunmasız gözüken bitkilerin en küçük kök solucanından insanlara kadar, etraflarındaki herkesi yönlendirerek ve onlarla iletişime geçerek yaşamlarını organize ettiği bir gezegen hayal edebiliyor musunuz? Boşuna uğraşmayın, bu gezegen zaten var: Dünya’ya hoş geldiniz. Bu kitapta yazılanları bize çok önce öğretilmiş bilgilerle anlamamız imkansız. Yeni bir perspektif ve zarif bir bakış açısıyla bilindik bitkilere yönelik bütün yargılarınız temelden sarsılabilir. Dünyanın her yanında ses getirmeye aday bu yepyeni kitap, şimdiden pek çok dergiye kapak oldu ve insanlık bir kez daha doğru bildiklerini kenara itmek zorunda kalacak gibi.

Kitap Hakkında Yapılan Yorumlar:

“Birkaç saatliğine alışık olduğunuz insan merkezciliğinizi bir kenara bırakın. Daha zengin ve daha muhteşem diğer dünyaya adım atın. Pişman olmayacaksınız ve bu yeni dünyadan asla eskisi gibi çıkamayacaksınız.”

Michael Pollan, yazar

Kaynakça: 

  • Stefano mancuso,Alessandra Viola,Bitki Zekası, çev., Almıla Çiftçi(Yeni İnsan Yayınevi (2013))

Bunlarda İlginizi Çekeblilir:

İnceleme: Otomatik Portakal Kitap Değerlendirmesi: Yazar: Anthony Burgess Yayınevi / Basım Yılı: İş Bankası Kültür Yayınları (2008) Alanlar: Modern Klasikler, Felsefe İnc...
İnceleme: Incognito – Beynin Gizli Hayatı Incognito- Beynin Gizli Hayatı Kitap Değerlendirmesi: Yazar: David Eagleman Yayınevi / Basım Yılı: Domingo Yayınevi (2013) Alanları: Psikolo...
İNCELEME : TESLA HAYATIM VE İCATLARIM Kitap Değerlendirmesi: Yazar: Nikola Tesla Yayınevi / Basım Yılı: Alfa Yayınları Alanlar: Otobiyografi İnceleme: Bilim insanlarının hay...
İnceleme : Tüfek, Mikrop ve Çelik Kitap Değerlendirmesi: Yazar: Jared Diamond Yayınevi/Basım Yılı: TÜBİTAK Yayınları/Aralık 2010 Alanlar: Antropoloji, Bilim, Teknoloji, Mühend...

 

Kimler Neler Demiş?

avatar
  Subscribe  
Bildir